Erbededo

Nesta antiga parroquia de San Andrés, que o foi ata 1893, a súa igrexa foi convertida en capela de Santa Lucía de Erbededo. Conserva, a pesar de fábrica da Idade moderna, unha sinxeleza e unha proporcionalidade que recordan ás das vellas igrexas visigóticas.

Dentro hai unha ara romana, con epígrafe repicado. Unha das aras romanas  conservadas naquela contorna, cerca da citania de Lámbrica e ao abeiro de templos cristiáns. Noutra curiosa pedra, reaproveitada nos muros da construción, hai un relevo no que se poden ver uns círculos concéntricos.

Tamén hai nesta capela unha pía románica con inscrición, e, ata os anos setenta do século XX, posuía unha talla de tradición románica -aínda que podería ser dos séculos XIV ou XV- dunha virxe co neno Xesús, este último cun libriño na man. Esta información foi recollida no libro de CLODIO GONZÁLEZ PÉREZ, "Cenlle, Historia e Patrimonio", páxina 89, editado en 2017 polo concello de Cenlle. A Virxe de Erbededo seica foi roubada, non antes de 1973.

Erbededo está nun fermoso lugar que mira cara o val do río Miño, nunha encosta e á beira dun camiño que leva cara as terras de Vilar de Rei e de Eiras. Para chegar a esta última era necesario cruzar a ponte na Fareixa e subir polas costas de Marmán e da Ermida.

A capela dos santos Cosme e Damián que se atopaba na Ermida, xa na parroquia de Eiras, a menos dun quilómetro de Santa Lucía de Erbededo, debeu conter tamén no seu interior unha ara romana, como a que gardan nesta igrexa. Os donos do pazo de Eiras, que reivindicaban o lugar da Ermida, transportarían, cando se derrubou o templo, a ara de Bandua para os xardíns do seu pazo en Eiras.